Chia sẻ:

 

Nhằm hỗ trợ và hướng dẫn người Việt nhập cư Phần Lan và người Việt ngoài lãnh thổ Phần Lan về những quá trình thủ tục cư trú cần thiết tại Phần Lan, Hội Tiếng Nói Chung xin chuyển ngữ vài bản hướng dẫn ngắn quan trọng từ trang www.migri.fi (Sở di trú) qua tiếng Việt.

Các thông tin này khá cần thiết đối với đa số người Việt cư trú tại Phần Lan và có thể sẽ giúp người nộp đơn thêm tự tin và giảm bớt những lo âu khi đã hiểu rõ quá trình diễn biến của các thủ tục.

CÁC TỪ VỰNG THIẾT YẾU:

– Migri = Maahanmuuttovirasto = Sở di trú

– hakija = người nộp đơn

– oleskelulupa = giấy phép cư trú

– opiskeljan oleskelulupa = giấy phép cư trú cho sinh viên

– työntekijän ja elinkeinonharjoittajan oleskelulupa = giấy phép cứ trú làm việc và doanh nghiệp

– ensimmäinen oleskelulupa = giấy phép cư trú lần đầu tiên

– työperäinen maahanmuutto = lao động nhập cư

– turvapaikanhakija = người xin tị nạn

– kiintiöpakolainen = người tị nạn hạng ngạch

– käsittelyjono = quá trình duyệt xét

– haastattelujono = xếp hàng chờ phỏng vấn

– myönteinen päätös = chấp nhận

– negatiivinen päätös = từ chối

– turvapaikka = chỗ cư trú

– hallinto-oikeus = tòa án hành chính

– korkein hallinto-oikeus = tối cao pháp viện

***************************************************************************

A. QUÁ TRÌNH XIN GIẤY PHÉP CƯ TRÚ – PROGRESSION OF RESIDENCE PERMIT APPLICATIONS

GIẤY PHÉP CƯ TRÚ LẦN ĐẦU TIÊN – FIRST RESIDENCE PERMIT

Áp dụng với các trường hợp: du học sinh, người lao động nhập cư, doanh nhân, kết hôn, đoàn tụ gia đình.

  1. Đơn xin đăng ký phải được điền thật cẩn thận và cần ký tên. Đơn phải được gửi đến sở cảnh sát Phần Lan hoặc cơ quan đại diện Phần Lan ở nước ngoài. Sở cảnh sát hoặc cơ quan đại diện sẽ chuyển đơn vào hệ thống xử lý điện tử (electronic case processing system). Từ đó đơn điện sẽ được chuyễn đến Sở di trú (Finnish Immigration Service, Migri).
  2. Tại Sở di trú, đơn sẽ được phân phối theo lý do xin cư trú và sau đó cần chờ đợi xử lý
  3. Quá trình xếp hàng để xử lý.

Lý do số lượng đơn nhiều, nên phải xếp hàng một thời gian rất dài cho đến khi đơn đến lược xử lý.

  1. Các trường hợp xếp hàng ngắn nhất dành cho các công chức và sinh viên và dài nhất là các trường hợp xin đoàn tụ gia đình. Các đơn sẽ được phân ra hai nhóm sau đây để xử lý:

4.1. Các đơn sẽ được chuyển thẳng vào quá trình xét duyệt khi đơn hội đủ các thủ tục cần thiết.

4.2. Cần bổ sung giấy tờ và thông tin

Trường hợp thiếu xót giấy tờ cần thiết để xét duyệt, cơ quan Sở di trú sẽ liên lạc để kêu gọi bổ sung hoặc sẽ dẫn trì trệ quá trình xử lý và cũng có thể dẫn đến tình trạng huỷ đơn.

Thông tin trong đơn cần phải làm sáng tỏ hay bổ sung vì khi nợp đơn đã thiếu xót các hồ sơ hay các thông tin thiết yếu khác.

Các đơn xin đoàn tụ gia đình thường cần bổ xung thông tin, điển hình như cuộc phỏng vấn cá nhân hay khảo sát qua văn thư.

Xếp hàng chờ phỏng vấn – sau khi đầy thủ tục hoặc thủ tục đã được bổ sung, thời gian xếp hàng chờ phỏng vấn có thể kéo dài vì các cơ quan đại diện nước ngoài hoặc sở cảnh sát có rất nhiều ca phỏng vấn. Sở cảnh sát tại Phần Lan sẽ phỏng vấn người xin đoàn tụ, còn người nộp đơn thì sẽ được phỏng vấn tại cơ quan đại diện Phần Lan ở nước ngoài.

  1. Quyết định

Nhân viên công chức tại Sở di trú sẽ quyết định khi đã có tất cả hồ sơ và đơn xin đã được bổ sung. Nếu người nộp đơn không bổ sung hồ sơ cẩn thiết trước thời hạng thì có thể đơn sẽ bị huỷ.

Cơ quan đại diện nước ngoài sẽ liên hệ đến người nộp đơn khi đã có quyết định. Sở di trú sẽ báo cho người nộp đơn hoặc chủ việc ở Phần Lan.

Khi người nộp đơn có giấy phép cư trú sẽ được cấp thẻ cư trú.

******************************************************************************

B. GIẤY PHÉP CƯ TRÚ CHO SINH VIÊN – RESIDENCE PERMIT FOR STUDIES

Áp dụng với các trường hợp: sinh viên du học, nghiên cứu sinh, lao động sau tốt nghiệp hoặc lập gia đình.

  1. Trước tiên sinh viên đã có chỗ học. Tiếp theo phải tìm hiểu về các hồ sơ cần thiết để nộp xin giấy phép cư trú. Xem thêm chi tiết ở trang www.migri.fi > http://www.migri.fi/studying_in_finland
  2. Sinh viên phải nộp đơn đến cơ quan đại diện Phần Lan ở nước ngoài hoặc trong trường hợp ngoại lệ thì nộp tại Sở cảnh sát địa phương Phần Lan. Cơ quan đại diện nước ngoài hoặc Sở cảnh sát sẽ gửi đơn đến Sở di trú. Quyết định phải được chờ ở nước ngoài.
  3. Sở di trú sẽ xử lý đơn nộp, có thể kêu gọi bổ sung hồ sơ và quyết định.
  4. Chấp nhận

4.1. Cơ quan đại diện Phần Lan ở nước ngoài sẽ báo cho người nộp đơn hiện đang cư ngụ ở nước đó. Nếu người nộp đơn ở Phần Lan thì Sở di trú sẽ phụ trách thông báo. Sau đó sinh viên sẽ được cấp thẻ cư trú.

4.2. Sinh viên hiện ở ngoài nước Phần Lan có thể nhập cảnh Phần Lan khi đã có thẻ cư trú. Thẻ cư trú chỉ có giá trị tạm thời và thường được gia hạng mỗi năm. Sau khi tốt nghiệp, sinh viên sẽ được cấp thẻ tạm trú mới để tìm kiếm việc làm. Thẻ cư trú cũng được cấp tiếp cho nghiên cứu sinh, qua diện lao động hay qua hôn nhân.

  1. Từ chối

Cơ quan đại diện Phần Lan ở nước ngoài sẽ thông báo kết quả cho người nộp đơn. Nếu người nộp đơn đang ở Phần Lan thì Sở di trú sẽ thông báo. Người nộp đơn ở Phần lan có thể bị trả về nước.

Người nộp đơn có thể kháng cáo lên Toà án hành chính tại Helsinki (Hallinto-oikeus HO). Bước tiếp theo là kháng cáo lên Tối cao pháp viện (Korkein hallinto-oikeus KHO) trong trường hợp hiếm hoi được cho phép.

Danh sách kiểm tra các hồ sơ xin cư trú – Checklist for students applying for residence permit:

http://www.migri.fi/…/checklist_for_students_applying_for_a…

*****************************************************************************

C. GIẤY PHÉP CƯ TRÚ CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG NHẬP CƯ VÀ THƯƠNG GIA – RESIDENCE PERMIT FOR AN EMPLOYED PERSON AND A SELF-EMPLOYED PERSON

Áp dụng với các trường hợp: người lao động nhập cư làm việc hoặc hoạt động cơ sở riêng cho chính mình tại Phần Lan

  1. Người lao động đã có việc làm ở Phần Lan trước khi xin giấy phép cư trú. Người lao động tự do (thương gia, self-employed person) phải kèm các giấy tờ về kế hoạch hoạt động cơ sở riêng của mình. Thông thường giấy phép phải được xin trước khi đến Phần Lan.
  2. Người lao động và người hoạt động cơ sở riêng phải nộp đơn tại cơ quan đại diện Phần Lan ở nước ngoài. Thông thường người nộp đơn phải chờ quyết định ở nước ngoài.
  3. Trong những trường hợp đặt biệt, người lao động nước ngoài có thể nộp đơn xin phép cư trú ở Phần Lan tại sở cảnh sát.
  4. Văn phòng lao động (TE-toimisto) sẽ quyết định sơ lược cho người lao động, Trung tâm nghiệp vụ, giao thông và môi trường (ELY) sẽ quyết định cho người hoạt động cơ sở riêng. Sau đó Sở di trú sẽ xét các tiêu chuẩn cư trú và sẽ ban hành quyết định.
  5. Chấp nhận

Cơ quan đại diện nước ngoài sẽ liên hệ đến người nộp đơn khi đã có quyết định.

Nếu người nộp đơn hiện đang Phần Lan, Sở di trú hoặc cảnh sát sẽ thông báo. Chủ việc sẽ được thông tin bằng bưu điện. Người lao động sẽ được thẻ cư trú tại cơ quan đại diện Phần Lan tại nước ngoài hoặc tại Sở cảnh sát.

  1. Từ chối

Cơ quan đại diện Phần Lan ở nước ngoài sẽ liên hệ đến người nộp đơn khi đã có quyết định. Ở Phần Lan, Sở di trú hoặc cảnh sát sẽ báo cho người nộp đơn. Chủ việc sẽ được thông tin bằng bưu điện. Nếu người nộp đơn đang ở Phần Lan, thì sẽ bị trả về quốc gia gốc.

******************************************************************************

D. XIN TỊ NẠN TẠI PHẦN LAN – APPPLYING FOR ASYLUM

Áp dụng với các trường hợp: người ngoài lãnh thổ Phần Lan hay trong nước Phần Lan

  1. Khi người ngoại quốc đến Phần Lan xin tị nạn thì phải nộp đơn tại cửa khẩu biên giới hoặc không chần chừ tại sở cảnh sát. Không thể xin tịn nạn bằng các liên lạc từ nước ngoài.
  2. Cơ quan nhận hồ sơ xin tị nạn (hải quan hoặc cảnh sát) sẽ kiểm tra thân thế, việc nhập cảnh cũng như lộ trình của họ. Để xác nhận lý lịch của người xin tị nạn, cần lấy dấu vân tay và sẽ được chụp ảnh. Họ sẽ được ở trung tâm tiếp nhận trong thời gian chờ đợi xét duyệt, trường hợp chưa có nhà.
  3. Khu phân công Dublin (The Dublin Agreement Unit) tại Sở di trú sẽ điều tra người xin tị nạn đã từng xin tị nạn từ quốc gia theo hiệp ước Dublin II (như các nước EU, Na Uy, Băng Đảo và Thụy Sĩ) hay chưa, các thành viên trong gia đình họ có tị nạn ở các quốc gia nói trên hay không, hoặc có giấy phép cư trú ở các nước này không hoặc người xin tị nạn có đến Phần Lan bất hợp pháp xuyên qua các nước nói trên hay không.

3.1. Nếu một trong những điều kiện được nêu trong Hiệp ước Dublin đầy đủ thì nước thứ hai phải chịu trách nhiệm xử lý đơn xin tị nạn của người xin tỵ nạn này. Do đó Sở di trú có thể từ chối xử lý và trục xuất người nộp đơn đến nước thứ hai, là quốc gia chịu trách nhiệm.

3.2. Nếu một trong những điều kiện trong Hiệp ước Dublin không hội tựu thì đơn xin tị nạn sẽ được xử lý tại Sở di trú. Sẽ có cuộc khảo sát để làm rõ nhu cầu bảo vệ quốc tế của người xin tị nạn. Đồng thời Sở di trú sẽ nghiên cứu có thể cấp giấy phép cư trú để tránh bị trục xuất hoặc vì lý nhân đạo đặc biệt hoặc vì người xin tị nạn chính là nạn nhân của việc buôn người. Nếu người nộp đơn vì các lý do khác thì cần nộp đơn cá biệt cùng với chi phí. Tất cả các đơn đều được xử lý cùng với thời hạn ngang nhau.

  1. Chấp nhận

Migri sẽ cho phép người nộp đơn với tư cách tị nạn hoặc theo giấy phép cư trú bảo vệ phụ (subsidiary protection, toissisijainen suojelu) hoặc bảo vệ theo tiêu chuẩn nhân đạo hoặc theo lý do khác. Sở cảnh sát sẽ báo cho người nộp đơn về quyết định này.

Người được chế độ tị nạn sẽ được cấp sổ thông hành của người tị nạn và thẻ cư trú.

Người được giấy phép cư trú với tư cách được bảo vệ phụ sẽ được cấp hộ chiếu người ngoại quốc (muukalaispassi, alien’s passport).

Người nộp đơn được phép ở lại Phần Lan. Sau khi được cấp chỗ cư trú (turvapaikka) hoặc được thẻ cư trú, thì họ có quyền đăng ký hộ khẩu. Khi đã biết địa phương nào sẽ tiếp đón người tị nạn thì họ sẽ có thể rời bỏ trung tâm tạm cư để chuyển đến nhà mướn do thành phố cấp.

  1. Từ chối

Sở di trú không cấp chế độ tị nạn và cũng không cho phép cư ngụ và sẽ có quyết định trục xuất người nộp đơn. Sở cảnh sát sẽ thông báo đến người nộp đơn khi đã có quyết định trục xuất. Sở cảnh sát sẽ thông báo về quyết định trục xuất đến người nộp đơn.

Người nộp đơn có thể kháng cáo lên Tòa án hành chính, ví dụ về việc được cấp chế độ tạm cư theo nhân đạo thay vì được cấp chế độ tị nạn. Bước tiếp theo là kháng cáo lên Tối cao pháp viện (trong trường hợp hiếm hoi được cho phép).

*********************************************************************************

E. XIN NHẬP QUỐC TỊCH PHẦN LAN – KANSALAISUUSHAKEMUS

(Có thể nhập quốc tịch Phần Lan qua đơn xin hoặc từ thông báo quyết định)

Áp dụng với các trường hợp: người đã có thẻ cư trú vĩnh viễn hay sổ thông hành có chế độ tị nạn

  1. Người ngoại quốc có thể làm đơn xin nhập quốc tịch Phần Lan qua hệ thống điện tử hoặc đích thân đem đơn đến sở cảnh sát. Cùng một lúc có thể xin nhập quốc tịch cho con em vị thành niên và con em phải có mặt tại sở cảnh sát khi nộp đơn xin nhập quốc tịch.
  2. Cảnh sát sẽ kiểm soát giấy chứng minh nhân dân của người nộp đơn và thu lệ phí. Người đã gửi đơn qua điện tử cũng phải đem giấy chứng minh nhân dân và các chồ sơ bản gốc để trình cho cảnh sát. Sau đó thủ tục sẽ được gửi đến Sở di trú để xử lý.
  3. Sở di trú sẽ xét duyệt lý lịch người nộp đơn có đủ những điều kiện sau đây để được phép nhập quốc tịch hay không: chứng minh chính xác lý lịch, cư trú đúng theo thời gian quy định ở Phần Lan, lý lịch tội phạm phải trong sạch, trình độ ngôn ngữ bản xứ phải đáp theo nhu cầu, có nguồn thu nhập rõ ràng và không bao giờ sơ xót các trách nhiệm thanh toán chi phí. Trong quá trình xử lý đơn có thể sẽ áp dụng những ngoại lệ cho các trường hợp đặc biệt. Xem thêm chi tiết từ trang: www.migri.fi > Kansalaisuus.

      4.Chấp nhận:

Sở di trú sẽ gửi quyết định qua hệ thống dịch vụ điện tử hoặc qua bưu điện đến người nộp đơn. Sở di trú sẽ báo đến Cơ quan Hệ thống dân số (Väestötietojärjestelmä) rằng người nộp đơn đã được quốc tịch Phần Lan.

  1. Từ chối:

Sở di trú gửi thư quyết định đến người nộp đơn qua bưu điện.

Người nộp đơn có thể kháng cáo lên Toà án hành chính. Bước tiếp theo là kháng cáo lên Tối cao pháp viện. Sở di trú cũng có thể kháng cáo về quyết định của toà án.

 

Nguồn:

http://www.migri.fi/tietoa_vir…/julkaisut/prosessit_lyhyesti (tiếng Phần Lan)

http://www.migri.fi/about_us/publications/processes_in_brief (tiếng Anh )

 

Chuyển ngữ ngày 2.6.2015

 

Chia sẻ:

Leave a Reply

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.